ABŞ Mətbuatı: Qlobal iqtisadi böhrandan çıxış yolları
17/11/2008
Buş administrasiyasının 700
milyard dollar həcmində maliyyə sektorunu xilas paketini qəbul etməsinə
baxmayaraq, dünya boyu səhm indeksləri düşməkdə davam edir.İşsizlik artıb, daha artıq şirkətlər müflis
olur, və ev satışları rekord aşağı səviyyəyə düşüb.
New York Times-ın bugünkü
redaktor məqaləsində administrasiyanın planı icrası tənqid olunur.Qəzet yazır ki, xilas paketi ilk əvvəl işə
düşəndə Maliyyə Naziri Henri Polson bankların pis vəsaitlərini almağı təsbit edən orijinal
planı dəyişdirdi.Belə ki, o, anladı ki,
təklif olunan plan maliyyə bazarlarına lazım olduğundan xeyli ləng və mürəkkəbdir.Əvəzində o, birbaşa banklara 250 milyard
dollar yatırım qoymaq qərarı verdi.Lakin bu, ürkək investorların federal hökumətə etimadını qırdı və belə
bir təsəvvür yaratdı ki, hökumət özü də nə etdiyini bilmir.
Cənab Polson American
International Group adlanan sığorta şirkətinə milyardlarla dollar ayırıb ki, bu
pulların haraya xərcləndiyi məlum deyil.Əvəzində federal hökumət böhranın özəyini təşkil edən ev bazarındakı
itkiləri aradan qaldırmağa meylli görünmür.Bu xüsusda Times iqtisadiyyatın sürətlə gerilədiyi
və bazarların təlatümlə üzləşdiyi
bir zamanda federal hökuməti ayıdn liderlik nümayiş etdirməyə səsləyir.
Qlobal iqtisadi böhran
dərinləşdikcə Amerikanın artıq uzun müddətdir ki, problemlərlə üzləşən
avtosənayesi daha böyük çətinliklərlə üzləşir.Bloomberg qəzetindəməqalə ilə
çıxış edən Amerika Sahibkarlıq İnstitutunun iqtisadi siyasət üzrə eksperti
Kevin Hassett hökuməti avtomobil sənayesinə yardım etməməyə çağırır.Onun fikrincə iqtisadiyyat idman
kimidir.Bəzən məğlub olursan,amma döyüşməkdə davam edirsənsə, yenidən
qələbə çalmaq şansı qalır.Hasset ərz
edir ki, ABŞ iqtisadiyyatı tarix boyu geriləmələrlə üzləşib və hər dəfə də bu
sınaqlardan üzüağ çıxıb.Onun sözlərinə
görə ABŞ iqtisadiyyatı qarşıdan gələn aylarda kiçilməkdə davam edəcək.Lakin əgər keçmiş bu istiqamətdə
göstəricidirsə onda demək olar ki, 1947-ci ildən bəri orta hesabla hər il ABŞ
iqtisadiyysatı 3.2 faiz genişlənib.Hassetin fikrincə buna səbəb ABŞ-da mövcud olan azad bazar
prinsipləridir ki, bu, istər iqtisadi uğura, və lazım gələrsə rəqabətcillik
qabiliyyətini itirmiş şirkətlərə səhnədən getməyə imkan verir.
Bu xüsusda müəllif ABŞ avto-sənayesinə 50
milyard dollar maliyyə yardımı ayrılmasının əleyhinə çıxır.Belə ki, hökumətin müdaxiləsi mülfisləşmə
kimi ağrılı prosesi bir qədər də uzadacaq.Bəzi adamlar şirkətin bankrot olmasını onun ölməsi kimi
dəyərləndirir.Amma əslində şirkət özünü
müflis elan edəndə bu daha çox intensiv müalicəni xatrıladır. Şirkətlər nəhəng çətinliklərlə üzləşəndə onlar
bu prosesə baş vurur və sonda ortaya yeni, daha yaxşı təşkil olunmuş şirkətlər
meydana çıxır. Amerika kapitalizminin
qayəsi məhs bu rəqabətcilliyi qoruma xarakterindən qaynaqlanır.General Motors kimi korporasiyalar nə qədər
tez öz işlərini səhmana salsalar bir o qədər tez iqtisadiyyat düzgün
istiqamətdə irəliləməyə başlaya bilər.Vergiverənlərin pulunu uğursuz şirkətlərə ötürməyin isə faydası yoxdur,
deyə Hasset yazısını bitirir.
Buş administrasiyasının 700
milyard dollar həcmində maliyyə sektorunu xilas paketini qəbul etməsinə
baxmayaraq, dünya boyu səhm indeksləri düşməkdə davam edir.
E-mail
Çap et
